Zaburzenia osobowości

Objawy zaburzeń osobowości

 

Ludzkie zachowanie jest tłumaczone na różne sposoby. Często przypisujemy swoje poczynania nastrojowi, sytuacji, zmęczeniu, czy stresowi. Czasami mówimy również, że mamy taki charakter. Czy jednak nasz charakter może ujemnie wpływać na nasze samopoczucie? Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że długotrwale odczuwany dyskomfort życiowy może wiązać się z problemami natury psychicznej.

Wiele z wypisanych poniżej cech dotyczy po trosze nas wszystkich. Każdy czasem jest uparty, ma okresy wzmożonej dbałości o wygląd czy boi się oceny innych. Jednak w przypadku zaburzeń osobowości, są one tak nasilone i natrętne, że uniemożliwiają spokojne życie. Dlatego jeśli odczuwasz z tego powodu dyskomfort - nie wahaj się szukać pomocy!

Jak poznać konkretne typy zaburzeń? Poniżej lista charakterystycznych zachowań:

 

Osobowość schizoidalna :

  • brak zainteresowania towarzystwem i relacjami z innymi, upodobanie do samotności;

  • ograniczony zakres emocji;

  • niezdolność do odczuwania przyjemności z większości podejmowanych działań;

  • nieumiejętność odczytywania sygnałów;

  • tendencja do bycia chłodnym i obojętnym w kontaktach;

  • małe lub żadne zainteresowanie życiem seksualnym; 

 

Osobowość borderline:

  • impulsywne i ryzykowne zachowania, takie jak nadużywanie substancji psychoaktywnych, hazard, nadmierne objadanie się czy kontakty seksualne bez zabezpieczenia;

  • niestabilny i kruchy obraz siebie;

  • niestabilne i intensywne relacje z innymi;

  • huśtawki nastroju;

  • tendencje do samobójstw i samouszkodzeń;

  • uczucie pustki;

  • częste intensywne napady złości;

 

Osobowość zależna:

  • nadmierna zależność od innych;

  • uległe zachowania w stosunku do innych;

  • strach przed dbaniem o siebie samodzielnie;

  • brak pewności siebie, oczekiwanie porad i wsparcia od innych, nawet w trakcie podejmowania błahych decyzji;

  • trudności z wyrażaniem własnego zdania, strach przed oceną;

  • trudność w samodzielnej pracy;

  • silna potrzeba rozpoczynania nowych relacji tuż po zakończeniu starych;

  • tolerowanie złego, a nawet znieważającego traktowania, nawet w sytuacji, kiedy można go uniknąć;

 

Osobowość unikająca:

  • nadwrażliwość na krytykę i odrzucenie;

  • uczucie niedopasowania, nieatrakcyjności, poczucie bycia gorszym;

  • unikanie aktywności wymagających kontaktu z innymi;

  • skrępowanie w towarzystwie, nieśmiałość, unikanie nowych znajomości;


Osobowość schizotypowa :

  • dziwaczny tok myślenia, przekonania czy zachowania;

  • dziwne doświadczenia poznawcze, np. słyszenie głosów;

  • nieodpowiednie do sytuacji reakcje emocjonalne;

  • lęki społeczne i problemy w relacjach z innymi ludźmi;

  • myślenie magiczne - wiara, że tylko przez swoje myślenie można wpłynąć na zamiary i zachowania innych ludzi;

 

Osobowość histrioniczna:

  • ciągłe poszukiwanie uwagi w sposób nadmiernie emocjonalny, prowokujący czy dramatyczny;

  • łatwość ulegania wpływowi innych;

  • mówienie w teatralny sposób;

  • płytkie, szybko zmieniające się emocje;

  • nadmierne zatroskanie o wygląd zewnętrzny;

  • traktowanie relacji jako bliższych, niż są w rzeczywistości;

 

Osobowość narcystyczna:

  • wiara w bycie lepszym, ważniejszym niż inni;

  • fantazjowanie o władzy, sukcesie i atrakcyjności;

  • nieumiejętność rozpoznawania potrzeb i uczuć innych;

  • nadmierne akcentowanie osiągnięć i talentów;

  • oczekiwanie ciągłych pochwał i adoracji;

  • arogancja;

  • nieuzasadnione oczekiwanie przysług i korzyści, częste wykorzystywanie innych;

  • zazdrość o innych, wiara w to, że inni są zazdrośni;

 

Osobowość obsesyjno - kompulsywna:

  • nadmierne przywiązywanie uwagi do detali, uporządkowanie, ciągłe przestrzeganie zasad;

  • ekstremalny perfekcjonizm, skutkujący stresem w przypadku, gdy perfekcji nie da się osiągnąć;

  • pragnienie kontrolowania ludzi i sytuacji, niemożność dzielenia się zadaniami z innymi ludźmi;

  • zaniedbywanie relacji i hobby na rzecz wytężonej pracy;

  • surowość i upór;

  • sztywne zasady moralne;

 

Osobowość paranoidalna :

  • utrzymująca się podejrzliwość i nieufność w stosunku do innych ludzi i motywów ich postępowania;

  • nieuzasadnione przekonanie, że inni próbują osobę skrzywdzić lub są w stosunku do niej nielojalni;

  • niechęć przed udzielaniem innym informacji o sobie, że strachu przed możliwością ich niewłaściwego wykorzystania;

  • odbieranie niewinnych uwag jako personalnych ataków;

  • tendencje do chowania urazy;

  • podejrzliwość w stosunku do partnera;

 

Zaburzenia osobowości zaczynają zazwyczaj przejawiać się u nastolatków lub młodych dorosłych. Czynnikami, które mogą się przyczynić do rozwoju zaburzeń osobowości mogą być:

  • złe warunki rozwoju w dzieciństwie;

  • zdiagnozowane dziecięce zaburzenia zachowania;

  • zmiany chemiczne i strukturalne mózgu;

  • pojawienie się zaburzeń u poprzednich pokoleń.

 

Źródła:

Cierpiałkowska L. (2014). Psychopatologia. Łódź: Scholar

https://www.nami.org/Learn-More/Mental-Health-Conditions

 

do góry