Depresja

W naszym społeczeństwie pojęcie depresji bywa często wypowiadane w różnych kontekstach sytuacyjnych, czasem jest wręcz nadużywane. „Depresyjny nastrój”, „depresyjna aura”. Kiedy jest to wpływ jedynie niesprzyjającego barometru, a kiedy sygnał, że warto zwrócić się o pomoc do profesjonalisty? 

Smutek to jedna z naszych podstawowych emocji. Stanowi naturalną reakcję na różne wydarzenia naszego życia – rozstanie z partnerką/partnerem, kłótnię z przyjacielem. Czasem jednak    mogą stać się czynnikiem wyzwalającym zaburzenia psychiczne. 

W przebiegu depresji dochodzi do zmian funkcjonowania w różnych obszarach – emocji, myśli, zachowań oraz zdrowia fizycznego: 

   

    Emocje

  • zmienność nastrojów lub obniżony nastrój – smutek, przygnębienie 
  • drażliwość 
  • poczucie pustki 
  • poczucie winy 
  • niepokój, lęk 
  • niezdolność do przeżywania przyjemności (anhedonia) 
     

    Zdrowie fizyczne (objawy somatyczne)

  • zaburzenie rytmu dobowego – bezsenność lub nadmierna senność, problemy ze wstawaniem lub zasypianiem   
  • odczuwanie zmęczenia, braku energii 
  • utrata apetytu (rzadziej wzmożony apetyt) 
  • odczuwanie napięcia, 
  • spowolnienie psychoruchowe 
  • niewytłumaczalne bóle 
  • odczuwanie zmęczenia, braku energii lub nadmiernego pobudzenia 
  • zaburzenia apetytu (nadmierny bądź jego brak) 
  • bóle głowy, barków 
  • ucisk w klatce piersiowej 
  • nadmierna potliwość, zaparcia, biegunki, mdłości wymioty 

 

    Postrzeganie siebie/zmiany poznawcze w obszarze myślenia:

  • spadek sprawności intelektualnej, pogorszenie pamięci i koncentracji 
  • problemy z podejmowaniem decyzji, trudności w zapamiętywaniu informacji 
  • samokrytycyzm, samoobwinianie się 
  • negatywny obraz własnego ciała 
  • niskie poczucie własnej wartości 
  • brak sensu istnienia, poczucie pustki, myśli samobójcze 
     

    Zachowanie

  • zaniedbywanie higieny osobistej i wyglądu zewnętrznego 
  • wycofywanie się z kontaktów z rówieśnikami/rodziną 
  • samouszkodzenia, 
  • wycofanie, spędzanie wiele czasu w samotności, izolowanie się 
  • utrudnione radzenie sobie z codziennymi obowiązkami 
  • zaniechanie podejmowania aktywności, które wcześniej stanowiły źródło przyjemności 
     

Objawy utrzymujące się powyżej dwóch tygodni powinny skłonić nas do wizyty u profesjonalisty. 

  

Przyczyny

  • biologiczne – depresja endogenna 
    serotonina i norepinefryna – neurotransmitery, które odgrywają znaczącą rolę w zakresie zmiany nastrojów 

    W leczeniu depresji często wykorzystuje się farmakologię, która wpływa na funkcjonowanie chemiczne mózgu. Efektywność tego rodzaju leczenia potwierdza teorię, że serotonina i norepinefryna odgrywają znaczącą rolę w związku z pojawieniem się i utrzymywaniem objawów depresyjnych. 
     
  • Stresujące wydarzenia – utrata bliskiej osoby, rozstanie, będące czynnikiem wyzwalającym (depresja egzogenna, reaktywna) 

 

Czynniki, które zwiększają ryzyko wystąpienia depresji: 

  • predyspozycje genetyczne (dziedziczność, czyli występowanie zaburzeń depresyjnych  
  • w rodzinie) 
  • stresujące wydarzenia życiowe 
  • przewlekłe stresory lub trudności w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji z innymi ludźmi 
  • rodzinne 
  • style myślenia, które przyczyniają się, wzmacniają niskie poczucie własnej wartości  
  • i wysokiego poziom samokrytycyzmu 
  • poczucie bezradności i beznadziei 

 

Depresja może być: 

  • pojedynczym epizodem 
  • depresją nawracającą 
  • fazą choroby afektywnej dwubiegunowej 

 

Sposoby leczenia: 

  • farmakologiczne 
  • psychoterapia 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

do góry